Kısa Yanıt
Azerbaycan vatandaşları Türkiye’de herhangi bir yerel ortak zorunluluğu olmadan ve %100 hisseye sahip olacak şekilde şirket kurabilir. Yabancı yatırımcılar, Türk vatandaşlarıyla aynı yasal haklara sahiptir; ancak şirket kurmak otomatik olarak oturum veya çalışma izni sağlamaz.
Özet
- Azerbaycan vatandaşları Türkiye’de %100 hisseli şirket kurabilir.
- Yerel ortak zorunluluğu yoktur.
- Oturum veya çalışma izni otomatik verilmez.
- Limitet, anonim ve şahıs şirketi kurulabilir.
- Limitet için asgari sermaye 50.000 TL, anonim için 250.000 TL’dir.
- Vergi numarası ve noter onaylı pasaport tercümesi gereklidir.
- Kuruluş süreci vekaletle uzaktan tamamlanabilir.
- Türkiye ile Azerbaycan arasında çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması vardır.
İçindekiler
Azerbaycan Vatandaşları Türkiye’de Şirket Kurabilir mi?
Azerbaycan vatandaşları Türkiye’de hiçbir kısıtlama olmaksızın şirket kurabilir. Yabancı yatırımcılar, yerel girişimcilerle tamamen aynı yasal haklara ve muafiyetlere sahiptir.
Azerbaycanlı bir girişimci, Türk ortağa ihtiyaç duymadan şirketin %100 hissesine sahip olabilir.
Türkiye’de şirket kurmak veya şirkete ortak olmak, yatırımcıya doğrudan oturum veya çalışma izni hakkı vermez. Şirket sahibinin Türkiye’de fiziki olarak aktif çalışabilmesi için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından çalışma izni alması zorunludur.
Şirket kurmak için pasaport tercümesi ve potansiyel vergi numarası alınması yeterlidir. Çoğu sektörde bakanlık veya bağlı kurumlardan ön izin alma zorunluluğu bulunmaz.
Tescil süreci noter onayı ve ticaret sicil tescili ile resmîyet kazanır. Azerbaycanlılar için Türkiye’de şirket kurma rehberi dâhilindeki tüm bürokratik adımlar şeffaf şekilde tamamlanır.
Yatırımcılar Türkiye’ye gelmeden vekaletname vererek tüm tescil işlemlerini uzaktan tamamlayabilir. Vekaletle kuruluş sürecinde fiziki imza gerekliliği, noter huzurunda verilen yetkiyle devredilir.
Azerbaycan Vatandaşları İçin Türkiye’de Şirket Kurmanın Avantajları
Türkiye’nin küresel ticaret ağları üzerindeki konumu, Azerbaycanlılar için Türkiye’de şirket kurma avantajlarının başında gelir.
Girişimciler, Türkiye üzerinden Avrupa ve Orta Doğu pazarlarına gümrük avantajlarıyla mal ve hizmet satışı gerçekleştirebilir.
- Azerbaycanlıların Türkiye’ye yatırım yapması durumunda “Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması” ile kazancın her iki ülkede de vergilendirilmesi engellenir.
- Gelişmiş bankacılık ve lojistik altyapısı sayesinde Türkiye’de e-ticaret ve ihracat odaklı işletmelerin operasyon hızı yüksektir.
- Teknopark veya serbest bölge gibi alanlarda faaliyet gösteren şirketler; KDV ve kurumlar vergisi muafiyetlerinden yararlanarak işletme giderlerini azaltabilir.
Sıralanan mali ve lojistik imkânlar sayesinde Türkiye üzerinden küresel pazarlara açılmak isteyen girişimciler, düşük yatırım maliyetleriyle iş kurabilir.
Türkiye’de Yabancıların Kurabileceği Şirket Türleri
Türk Ticaret Kanunu gereği yatırımcılar, faaliyet hacimlerine ve sorumluluk sınırlarına göre farklı yapıları tercih edebilir.
Azerbaycan vatandaşlarının Türkiye’de şirket kurması için yasal çerçeveye uygun olarak şu modeller tercih edilebilir:
- Limitet şirket, tek bir ortakla kurulabilen ve ortakların sorumluluğunun koydukları sermaye ile sınırlı olduğu yapıdır. En az 50.000 TL sermaye ile kurulan bu model, orta ölçekli girişimler için idealdir.
- Minimum 250.000 TL sermaye gerektiren anonim şirketlerde sermaye paylara bölünür. Hisse devri daha esnek bir prosedüre tabidir. Büyük ölçekli yatırımlar için en uygun şirket türleri arasındadır.
- Şahıs şirketi, düşük maliyetli ve hızlı bir kurulum süreci arayan girişimciler tarafından tercih edilir. Bu modelde işletme sahibi, şirket borçlarından tüm kişisel varlığıyla hukuken sorumlu tutulur.
Azeri vatandaşların Türkiye’de şirket açması noktasında yapılacak seçim vergi dilimlerini doğrudan etkiler. İşletme türü, yönetim hiyerarşisi ve kâr dağıtım esasları üzerinde de belirleyicidir.
Yatırımcılar, faaliyet hacmine göre en avantajlı mali yapıyı profesyonel danışmanlık alarak belirleyebilir.
Azerbaycan Vatandaşları için Türkiye’de Şirket Kurma Şartları
Yabancılar için Türkiye’de şirket kurma şartları, yerel mevzuata uyum ve şeffaflık ilkeleri üzerine kuruludur.
Azerbaycan vatandaşlarının Türkiye’de şirket kurması için tescil işlemlerine başlanmadan önce Türk Ticaret Kanunu kapsamındaki temel gereklilikler sağlanmalıdır.
Azerbaycan vatandaşlarının Türkiye’de şirket kurması için temel evrak, ortak veya müdür adaylarına ait pasaportların noter onaylı Türkçe tercümesidir. Pasaportun geçerlilik süresi ve tescil anındaki resmî onay mührü, tescil memurları tarafından titizlikle kontrol edilir.
Kimlik numarası bulunmayan yabancıların Türkiye’de şirket kurması için vergi dairesinden potansiyel vergi numarası alınması zorunludur. Bu numara; ticaret sicili kaydı, banka hesabı açılışı ve ana sözleşme onayı süreçlerinde resmî kimlik numarası yerine geçer.
Anonim şirket kuruluşlarında nakdi sermayenin en az %25’inin tescilden önce bankada bloke edilmesi yasal mecburiyettir. Kalan %75’lik sermaye payının ise şirketin tescilini takip eden 24 ay içerisinde ödenmesi gerekir.
Limitet şirketlerde ise kuruluş aşamasında sermaye blokajı yapma zorunluluğu bulunmaz. Ortaklar taahhüt ettikleri sermayenin tamamını tescil tarihinden itibaren iki yıl içinde şirketin banka hesabına yatırabilir.
Türkiye’de şirket kurmak için temsil ve ilzam yetkisine sahip en az bir müdürün bulunması yasal zorunluluktur. Şirket müdürünün Türkiye’de ikamet etmemesi durumunda operasyonel süreçlerin yönetimi için profesyonel bir yerel temsilci tayini önerilir.
Türkiye’de Şirket Kurmak için Gerekli Belgeler
Azerbaycan vatandaşlarının Türkiye’de şirket kurması için gereken evrak listesi şunlardır:
- Noter onaylı pasaport tercümesi
- Potansiyel vergi numarası belgesi
- Şirket müdürü için 2 adet vesikalık fotoğraf
- Şirket merkezini gösteren kira sözleşmesi veya tapu fotokopisi
- Vekaletname (işlemler vekil aracılığıyla yürütülecekse)
Türkiye’de şirket kurmak için gereken belgeler eksiksiz hazırlandığında resmî başvuru aşamasına geçilir.
Adım Adım Azerbaycan Vatandaşları Türkiye’de Şirket Kurma Süreci
Azerbaycan Türkiye şirket kuruluş süreci, aşağıda bahsi geçen teknik tescil aşamalarının tamamlanmasının ardından resmîyet kazanır.
1. Vergi Numarası Alınması
Türkiye’de ikamet etmeyen Azerbaycan vatandaşları vergi dairesinden potansiyel vergi numarası almakla yükümlüdür. Numara yabancıların ticaret sicil sistemine kaydedilmesi için gereklidir
Vergi numarası olmadan MERSİS üzerinde ana sözleşme hazırlamak veya onaylatmak mümkün değildir.
Azerbaycan vatandaşlarının Türkiye’de şirket kurması için alınan numara bankada sermaye blokaj hesabı açılırken pasaport bilgileriyle eşleştirilir.
2. MERSİS Kaydı ve Ana Sözleşme
Şirketin ticaret ünvanı, sermaye tutarı ve NACE kodlu faaliyet alanları MERSİS üzerinden sisteme tanımlanarak ana sözleşme taslağı hazırlanır.
3. Noter ve İmza Beyannamesi
Dijital onayı alınan sözleşme noter huzurunda imzalanır. Azeri vatandaşların Türkiye’de şirket açması için gereken, müdürlerin imza örneklerini içeren beyanname düzenlenir.
4. Ticaret Sicil Tescili
Noter onaylı belgeler, sermaye blokaj dekontu ve tescil talepnamesi ile ticaret sicil müdürlüğüne başvurulur. Onay ile birlikte Azerbaycan vatandaşlarının Türkiye’de şirket kurması mümkün olur ve kurum tüzel kişilik kazanır.
5. Vergi Dairesi ve Yoklama Süreci
Ticaret sicilinden gelen otomatik bildirim sonrası vergi levhası oluşturulur. Vergi memurları şirketin merkez adresinde fiziksel faaliyet denetimi (yoklama) yapar.
6. Banka Hesabı Açılışı
Tescil sonrası alınan imza sirküleri ve vergi levhası ile bankaya başvurularak blokajdaki sermaye çözülür.
Şirketin ticari hesapları kullanıma açılarak Azerbaycan vatandaşlarının Türkiye’de şirket kurması sağlanır.
Azerbaycan Vatandaşların Türkiye’deki Vergisel Yükümlülükleri
Azerbaycan vatandaşlarının Türkiye’de şirket kurması hâlinde işletme kârı üzerinden %25 kurumlar vergisi ödenmelidir.
Mal ve hizmet türüne bağlı olarak %1, %10 veya %20 oranlarında katma değer vergisi beyan edilir. Kira ve kâr dağıtımı gibi kalemlerde %10 ile %20 arasında stopaj kesintisi uygulanır.
Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması sayesinde Türkiye’de ödenen vergiler Azerbaycan’da tekrar tahakkuk etmez.
Yabancılar için Türkiye’de Şirket Kurma Maliyetleri
2026 yılında limitet şirketler için asgari sermaye tutarı 50.000 TL olarak uygulanır.
Azerbaycan vatandaşlarının Türkiye’de şirket kurması için belirlenen anonim şirket sermaye şartı ise 250.000 TL’dir.
Limitet şirket modellerinde kuruluş aşamasında sermaye blokajı yapılmasına dair yasal zorunluluk bulunmaz. Taahhüt edilen sermayenin tamamı şirket tescilinden sonraki 24 ay içerisinde yatırılabilir.
Toplam maliyet, noter tasdiki, pasaport tercümesi ve imza sirküleri gibi giderler doğrultusunda belirlenir. Ticaret Odası harçları ve mali müşavir hizmet bedelleri bütçeye eklenmesi gereken ana kalemlerdir.
Sermaye tutarının %0,04’ü oranındaki Rekabet Kurumu payı tescil sırasında Halkbank şubelerine yatırılır.
Ticaret sicili kayıt harçları ve ilan bedelleri resmî kuruluş bütçesi içerisindeki diğer giderlerdir.
Azerbaycan vatandaşları için Türkiye’de şirket kurma maliyeti sermaye büyüklüğüne ve müdür sayısına göre değişir. Yönetim yapısı ve ortaklık sayısı tescil giderlerini doğrudan etkileyen faktörler arasındadır.
Sık Sorulan Sorular
Azerbaycan vatandaşı Türkiye’de tek başına şirket kurabilir mi?
Evet, Azerbaycan vatandaşlarının Türkiye’de şirket kurması için herhangi bir yerel ortak şartı aranmaz.
Azerbaycan vatandaşları Türkiye’de oturum izni olmadan şirket kurabilir mi?
Evet, Azerbaycan vatandaşlarının Türkiye’de şirket kurması için oturum izni zorunluluğu bulunmaz. Geçerli bir pasaport ve potansiyel vergi numarası ile kuruluş işlemleri tamamlanır.
Azerbaycanlılar için minimum sermaye ne kadardır?
Güncel düzenlemelere göre asgari sermaye limitet şirketler için 50.000 TL’dir. Anonim ortaklıklarda ise 250.000 TL olarak belirlenmiştir.
Türkiye’de şirket kurduktan sonra muhasebe zorunlu mu?
Evet, şirketlerin beyannamelerini düzenlemesi ve resmî defter kayıtlarını tutması için mali müşavirle çalışması kanuni bir zorunluluktur.
Türkiye ile Azerbaycan arasında çifte vergilendirme anlaşması var mı?
Evet, bu anlaşma sayesinde Türkiye’de ticari kazanç elde edip vergi ödeyen yatırımcılar, aynı gelir için Azerbaycan’da tekrar vergilendirilmez.
