İçindekiler
Kısa Cevap
Yurt dışı şirketlerinin Türkiye’deki vergi yükümlülükleri; şirketin faaliyet yapısı, kurucunun vergi mukimliği ve kazancın niteliğine göre değişir. Türkiye’de yerleşik kişilerin yurt dışındaki şirketlerden elde ettiği temettü ve diğer şahsi gelirler belirli şartlarda Türkiye’de beyana konu olur. Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları, tam mükellefiyet ve şirketin fiili yönetim merkezi vergilendirme sürecinde belirleyici rol oynar.
Özet
- Yurt dışı şirketlerinin Türkiye’deki vergi yükümlülükleri, şirketin kurulduğu ülkeden bağımsız olarak ortakların vergi mukimliği ve faaliyetlerin yürütüldüğü yere göre şekillenir.
- Tam mükellefiyet kapsamında Türkiye’de yerleşik kişilerin yurt içi ve yurt dışında elde ettiği kazançlar vergilendirme kapsamına girer.
- Temettü gelirleri, yıllık beyan şartlarının oluşması durumunda Türkiye’de gelir vergisi beyannamesine dâhil edilerek vergilendirilir.
- Çifte vergilendirme anlaşmaları, yurt dışında ödenen vergilerin Türkiye’de hesaplanan vergiden mahsup edilmesine imkân tanır.
- Fiili yönetim merkezinin Türkiye’de bulunması veya faaliyetlerin buradaki temsilciler üzerinden yürütülmesi, şirket açısından Türkiye’de mükellefiyet riski doğurur.
Şirketin Kurulduğu Ülke ile Vergi Mükellefiyeti Arasındaki İlişki Nedir?
Şirketin kurulduğu ülke ile kurucusunun vergi mukimliği hukuki olarak farklı kavramlardır. Yurt dışında kurulan bir şirket, faaliyette bulunduğu ülkenin mevzuatına tabi olsa da kurucu Türkiye’de ikamet ediyorsa yurt dışı vergi yükümlülüğü ve şahsi gelir vergisi beyanı doğabilir.
Türkiye’deki ticari faaliyetler ve elde edilen kazançlar kapsamında, fiziki bir iş yeri veya kanuni merkez bulunmadığında dar mükellef statüsü değerlendirilir. Bu nedenle yurt dışı şirketlerinin Türkiye’deki vergi yükümlülükleri, çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları ve yerel mevzuat çerçevesinde dikkatle yönetilmelidir.
Türkiye’de Yaşayan Biri Yurt Dışında Şirket Kurarsa Ne Olur?
Türkiye’de ikamet eden bir girişimci için yurt dışında şirket kurmak, kişisel vergi mukimliği ile şirket tüzel kişiliğini birbirinden ayırmaz. Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) özelgelerine göre, Türkiye’de yerleşik kişilerin yabancı şirketlerden elde ettikleri kâr payı (temettü) ve ortaklık kazançları Türkiye’de beyana tabidir. Bu doğrultuda yurt dışı şirketin vergi yükümlülüğü bulunduğu ülkede yerine getirilse dahi şahsi kazançlar açısından yurt dışı şirketlerin Türkiye’de de vergi yükümlülükleri doğar. Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları çerçevesinde, yurt dışında ödenen vergiler Türkiye’deki beyannamede mahsup edilerek hukuki ve finansal uyum sağlanır.
Türkiye’de Yaşayıp Yurt Dışında Şirket Kuranların Vergi Yükümlülükleri
Türkiye’de ikamet eden tam mükellef kişilerin küresel ölçekte elde ettiği tüm gelirler Türkiye’de yurt dışı gelirlerin vergilendirilmesi kapsamına girer. Yurt dışındaki firmadan elde edilen kâr payı ve temettü kazançları belirli sınırları aştığında yıllık gelir vergisi beyannamesine dâhil edilir. Yurt dışı şirketlerinin Türkiye’deki vergi yükümlülükleri; çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları, kontrol edilen yabancı kurum esasları ve mahsup imkânları çerçevesinde titizlikle yönetilmelidir.
Tam Mükellefiyet
Türkiye’de ikamet eden veya bir takvim yılı içinde altı aydan fazla devamlı olarak Türkiye’de oturan gerçek kişiler tam mükellef sayılır. Tam mükellefiyette hem Türkiye içinde hem de yurt dışında elde edilen tüm kazançlar vergiye tabidir. Bu çerçevede yurt dışı şirketlerinin Türkiye’deki vergi yükümlülükleri kapsamında, şirket ortağı olan yerleşik kişilerin elde ettiği şahsi gelirlerin Türkiye’de bildirilmesi esastır. Bu süreç, uluslararası vergi mevzuatına uygun şekilde yürütülen yurt dışı gelirlerin vergilendirilmesi kuralları doğrultusunda gerçekleşir.
Kâr Payı (Temettü) Beyanı
Yurt dışındaki bir şirketten elde edilen kâr payı (temettü) gelirleri, Gelir Vergisi Kanunu uyarınca menkul sermaye iradı kapsamında değerlendirilir. Elde edilen gelir, Türkiye’deki yıllık beyanname verme sınırını aşması hâlinde beyan edilmek zorundadır. Süreç yönetilirken yurt dışı şirketlerinin Türkiye’deki vergi yükümlülükleri dikkate alınmalı ve çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları çerçevesinde yurt dışında ödenen vergiler mahsup edilmelidir. Şahsi beyan süreçlerinde yurt dışı gelir vergisi yükümlülüklerinin eksiksiz yerine getirilmesi cezai yaptırımları önler.
Kontrol Edilen Yabancı Kurum (KEK – CFC)
Türkiye’de yerleşik gerçek kişi veya kurumların; yurt dışındaki bir şirketin sermayesine, oy hakkına veya kâr payına en az %50 oranında sahip olması durumunda KEK hükümleri uygulanır. Yabancı şirketin pasif nitelikli gelirleri (faiz, temettü, kira vb.) ve ilgili ülkedeki vergi yükü dikkate alınarak kâr dağıtılmasa dahi Türkiye’de vergilendirme yapılabilir. Bu düzenleme, yurt dışı şirketlerinin Türkiye’deki vergi yükümlülükleri açısından matrah aşınmasını önlemek ve şeffaflığı sağlamak amacıyla kritik bir role sahiptir.
İş Yeri / Daimi Temsilci Riskleri
Yurt dışında kurulu bir şirketin fiili yönetim merkezinin Türkiye’de bulunması veya ticari faaliyetlerinin Türkiye’deki personeller/temsilciler aracılığıyla yürütülmesi durumunda daimi temsilci riski doğar. Şirket fiziki olarak yurt dışında görünse bile Gelir İdaresi Başkanlığı nezdinde Türkiye’de bir iş yeri oluştuğu kabul edilebilir. Bu durum, yurt dışı şirketlerinin Türkiye’deki vergi yükümlülükleri kapsamında şirketin Türkiye’de kurumlar vergisi mükellefi sayılmasına ve geriye dönük vergi tarhiyatlarıyla karşılaşmasına yol açabilir.
Yurt Dışında Kurulan Şirketin Kazancı Türkiye’de Vergilendirilir mi?
Yurt dışında kurulan bir şirketin kurum kazancı prensip olarak kurulduğu ülkenin vergi mevzuatına tabidir. Ancak şirket ortağı Türkiye’de yerleşikse elde edilen kâr payı (temettü) veya şahsi gelirler üzerinden yurt dışı kazançların vergilendirilmesi süreci başlar.
Türkiye ile ilgili ülke arasında çifte vergilendirme önleme anlaşması bulunuyorsa yurt dışında ödenen vergiler Türkiye’deki beyannamede mahsup edilebilir. Şirketin fiili yönetim merkezinin Türkiye’de olması durumunda ise yurt dışı şirketlerinin Türkiye’deki vergi yükümlülükleri doğarak şirketin Türkiye’de mükellef sayılması riski oluşur.
Yurt Dışı Şirketleri için Avantajlar ve İstisnalar
Yurt dışında şirket kuran girişimciler ve yatırımcılar için Türk Vergi Mevzuatı belirli teşvik ve istisnalar sunar. Özellikle yurt dışı şirketlerinin Türkiye’deki vergi yükümlülükleri yönetilirken uluslararası kazançların vergilendirilmesinde çifte vergilendirmenin önüne geçilmesi ve ihracat gelirlerinin desteklenmesi hedeflenir. Bu kapsamda öne çıkan temel avantajlar ve vergi istisnaları şu şekilde listelenebilir:
- Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları (ÇVÖA): Türkiye’nin birçok ülkeyle imzaladığı anlaşmalar sayesinde yurt dışında ödenen kurumlar veya gelir vergileri Türkiye’deki beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilebilir. Böylece aynı kazanç üzerinden iki defa vergi ödenmesi engellenir.
- İhracat Hizmetlerinde KDV İstisnası: Türkiye’de yerleşik kişilerin yurt dışındaki şirketlere sunduğu yazılım, tasarım, danışmanlık veya mühendislik gibi hizmetler, faydalanmanın yurt dışında olması şartıyla KDV’den istisnadır (KDV Oranı %0).
- Yurt Dışı Kazanç İstisnası: Kurumlar Vergisi Kanunu uyarınca yurt dışı kazanç istisnası kapsamında Türkiye’deki tam mükellef kurumların yurt dışındaki iştiraklerinden elde ettikleri temettü kazançları belirli şartlar (en az %10 iştirak oranı, en az 1 yıl elde tutma ve yabancı ülkede en az %15 vergi yükü taşıma vb.) dâhilinde Türkiye’de kurumlar vergisinden istisna tutulur.
- İştirak Kazançları İstisnası: Kanunda düzenlenen yurt dışındaki şirketlere ortak olan kurumlarda vergi istisnası, yurt dışı iştiraklerin hisse satışından doğan kazançların veya elde edilen kâr paylarının Türkiye’ye transfer edilmesi durumunda şirketlere önemli bir vergi avantajı sağlar.
Bu avantajlardan eksiksiz faydalanabilmek için ilgili ülkeyle yapılan anlaşma hükümlerinin ve iç mevzuattaki beyan şartlarının doğru analiz edilmesi kritik önem taşır.
Yurt Dışında Şirket Kurarken Türkiye’de Hangi Vergi Yükümlülükleri Kontrol Edilmelidir?
Yurt dışında şirket kurarken Türkiye’deki mevzuat gereği yurt dışı şirketlerinin Türkiye’deki vergi yükümlülükleri kapsamında şu temel hususlar kontrol edilmelidir:
- Tam Mükellefiyet ve İkamet Durumu: Türkiye’de ikamet edenlerin dünya genelindeki tüm kazançları vergiye tabidir.
- Temettü ve Kâr Payı Beyanı: Yurt dışından elde edilen kâr paylarının Türkiye’deki yıllık gelir vergisi beyannamesine dâhil edilme şartları incelenmelidir.
- Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları (ÇVÖA): İki ülke arasındaki anlaşmalar çerçevesinde ödenen vergilerin mahsup imkânları değerlendirilmelidir.
- Kontrol Edilen Yabancı Kurum (KEK) Esasları: Yurt dışındaki şirketin pasif gelirleri ve vergi oranı üzerinden doğabilecek vergilendirme riskleri kontrol edilmelidir.
- Daimi Temsilci ve İş Yeri Riski: Şirketin fiili yönetiminin Türkiye’den yürütülmesi durumunda doğabilecek kurumlar vergisi mükellefiyeti gözetilmelidir.
Bu kontrollerin eksiksiz yapılması, uluslararası operasyonlarınızın yasal mevzuatla tam uyum içinde ilerlemesini sağlar ve sürpriz vergi cezalarının önüne geçer.
Yurt Dışı Şirketinizi Jestiyon ile Kurun ve Büyütün
Yurt dışında şirket kurmak küresel pazarlara açılma fırsatı sunarken yurt dışı şirketlerinin Türkiye’deki vergi yükümlülükleri süreçte en hassas yönetilmesi gereken konuların başında gelir.
Jestiyon; Amerika, İngiltere, Estonya ve Almanya gibi küresel ticaret merkezlerinde şirket açılışından uluslararası vergi ve mevzuat uyumuna kadar tüm adımları dijital altyapısıyla tek noktadan yönetir. Siz de bürokratik engellere takılmadan küresel pazarda güvenle büyümek ve tüm yasal süreçlerinizi eksiksiz tamamlamak için vakit kaybetmeden Jestiyon’un profesyonel çözümleriyle tanışabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Yurt dışında şirketi olan Türkiye’de vergi öder mi?
İkameti yerel sınırlar içinde bulunan kişilerin dünya çapındaki tüm gelirleri beyana tabidir. Yurt dışındaki işletme yurt içinde şube açmadıkça vergi ödemez; ancak yönetim doğrudan buradan yürütülüyorsa veya ortaklar şahsi kazanç sağlarsa yükümlülük doğar. Bu kapsamda yurt dışı şirketlerinin Türkiye’deki vergi yükümlülükleri, ortakların ikametine ve fiziki operasyona göre belirlenir.
Yurt dışında şirket kurarak vergi yükümlülüğünü azaltmak mümkün mü?
Sadece kâğıt üzerinde şirket açarak vergi düşürmek mevzuat gereği mümkün değildir. Şirketin aktif ticari faaliyeti yoksa kâr dağıtılmasa bile yerel ortak nezdinde vergilendirme yapılabilir. Ancak fiilen yurt dışında çalışan işletmeler yasal muafiyetlerden yararlanabilir. Süreçte yurt dışı şirketlerinin Türkiye’deki vergi yükümlülükleri dikkate alınmalıdır.
Yurt dışındaki şirketten alınan kâr payı Türkiye’de vergiye tabi midir?
Yurt dışından elde edilen kâr payı (temettü) vergiye tabidir. Şirkette en az %50 hisse bulunması ve kâr payının zamanında banka hesaplarına aktarılması hâlinde gelirin %50’si vergiden istisna tutulur. Kalan kısım beyan edilir; yurt dışında ödenen vergiler ise mahsup edilebilir.
Yurt dışındaki şirketimin parasını Türkiye’ye getirirsem vergi öder miyim?
Şirkete ait anapara veya sermaye transferi vergiye tabi değildir. Fakat getirilen tutar bir kâr payı veya kişisel kazanç niteliğindeyse gelir vergisi ödenir. Kâr paylarında %50 istisnadan faydalanmak için paranın beyanname dönemine kadar resmi hesaplara çekilmesi şarttır.
